Vị trí: Số 157 phố Đội Cấn, quận Ba Đình, Hà Nội.
Ðặc điểm:- Trưng bày các vũ khí, khí tài lập công của quân và dân Thủ đô trong trận "Điện Biên Phủ trên không" năm 1972, xác máy bay B52.
- Lưu giữ hình ảnh hiện vật về tinh thần quyết chiến, quyết thắng, mưu trí, sáng tạo của quân và dân Thủ đô.
Ngày
22/12/1997, tại 157 phố Đội Cấn, Hà Nội, bảo tàng Chiến thắng B52 chính
thức khánh thành. Từ đó đến nay, mỗi năm hàng chục vạn lượt khách đã
tới tham quan. Bạn bè bốn phương đã ghi nhận đây là một trong những bảo
tàng độc đáo nhất thế giới...
Không ai nghi ngờ về sự độc đáo
của bảo tàng “Chiến thắng B52", bởi lẽ trên thế giới không hiếm các
hình thức bảo tàng, nhưng chỉ ở Việt Nam mới có dạng bảo tàng này. Cho
dù bây giờ sự tiến bộ của khoa học đã tạo nên nhiều loại phương tiện,
khí tài quân sự hiện đại, nhưng vào thời điểm năm 1972 máy bay B52
chính là con chủ bài của không quân chiến lược Mỹ và được chính quyền
Mỹ coi là sự bất khả chiến bại khi gây chiến với các nước. Lúc đó, Mỹ
muốn miền Bắc Việt Nam trở lại thời kỳ đồ đá, ngăn sự chi viện của miền
Bắc với miền Nam, đã tiến hành cuộc đánh phá ồ ạt bằng không quân chiến
lược vào Hà Nội và một số nơi ở miền Bắc. Dư luận quốc tế biết Hà Nội
trở thành "túi bom" hứng chịu các đợt rải thảm bằng B52 đã không khỏi
lo ngại kết cục bi thảm của thành phố nhỏ bé, nên hết sức kinh ngạc khi
biết nhiều "pháo đài bay" đã bị bắn rơi tại chỗ.
Trên diện tích
1.200m² trưng bày trong nhà, tiếp theo phần giới thiệu quá trình xây
dựng, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng vũ trang Thủ đô qua các
thời kỳ là nội dung trọng tâm: trận "Điện Biên Phủ trên không" qua 12
ngày đêm tháng 12/1972. Qua những tài liệu, hình ảnh, hiện vật, du
khách sẽ thấy rõ âm mưu thâm độc và dã man của đế quốc Mỹ đối với nhân
dân Việt Nam. Những con số thống kê tưởng chừng rất khô khan, nhưng đã
nói lên sự ác liệt của sự kiện: chỉ tính riêng trong 12 ngày đêm cuối
tháng 12/1972, Mỹ đã sử dụng 726 lần B52, 3.120 lần máy bay chiến thuật
và trút hàng chục nghìn tấn bom đạn xuống miền Bắc. Trong đó, tại Hà
Nội, Mỹ đã sử dụng 444 lần B52 (chiếm 61% tổng số lần B52 tham gia cuộc
tập kích), hơn 1.000 lần máy bay chiến thuật, ném hơn 1 vạn tấn bom
đạn, giết hại 2.380 người và làm bị thương 1.355 người. Vẫn còn đó hình
ảnh cảnh hoang tàn ở Hà Nội sau các đợt oanh tạc khủng khiếp tại các
địa danh: Khâm Thiên, Bệnh viện Bạch Mai, ga Hà Nội... Và vẫn còn đó
hình ảnh về những chia sẻ cộng đồng với những mất mát đau thương cùng
những hình ảnh, hiện vật sinh động về cuộc chiến chấn động địa cầu của
quân dân Thủ đô đánh trả quyết liệt các cuộc không kích tàn bạo của Mỹ,
đập tan huyền thoại "ngoáo ộp" - bắn rơi 358 máy bay (trong đó có 25
chiếc B52).
Tại bảo tàng này có một phòng rất thu hút khách tham
quan, đó là sa bàn tổng hợp diễn biến trận "Điện Biên Phủ trên không",
diện tích 200m², có không gian ba chiều (thể hiện địa hình khu vực gồm
khu dân cư, các trận địa phòng không, điểm B52 rơi...) và khi phòng này
hoạt động, hệ thống ánh sáng, âm thanh, tạo khói và phim video chiếu
màn ảnh lớn đã tái tạo rất ấn tượng những khoảnh khắc lịch sử huy hoàng
của Hà Nội. Khu trưng bày ngoài trời của bảo tàng có diện tích 4.000m²,
trong đó trưng bày các vũ khí, khí tài mà quân, dân thủ đô đã lập công
và một số mảnh xác máy bay Mỹ, một xác máy bay B52 có thân dài 48,07m,
sải cánh 56,42m - bằng chứng thất bại thảm hại của đế quốc Mỹ trong
cuộc đánh phá miền Bắc Việt Nam và thủ đô Hà Nội.
Bảo tàng còn
là nơi sinh hoạt văn hoá của nhiều đối tượng. Bảo tàng đã thu thập hồ
sơ các di tích chiến thắng B52 tiêu biểu khác ở Hà Nội, như: di tích
ghi dấu ấn của đế quốc Mỹ ở Khâm Thiên, di tích điểm B52 rơi đầu tiên ở
Phù Lỗ, huyện Sóc Sơn; di tích Sở chỉ huy phòng không nhân dân; di tích
trận địa phòng không ở phường Bạch Đằng, quận Hai Bà Trưng; các trận
địa tên lửa lập công trong 12 ngày đêm hào hùng vào năm 1972... Bảo
tàng Chiến thắng B52 luôn xứng đáng là một trong những địa chỉ lịch sử
văn hoá tiêu biểu ở thủ đô.