Vị trí: Số 1 Tràng Tiền, gần hồ Hoàn Kiếm, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội.
Ðặc điểm: Lưu giữ và trưng bày các hiện vật về lịch sử đất nước và con người Việt Nam.
Ở
ngay đầu phố Tràng Tiền, số nhà 1, phía sau Nhà hát Thành phố, nơi đây
nguyên là nhà bảo tàng của trường Viễn Đông Bác Cổ do người Pháp lập ra
nǎm 1932.
Ngày ấy, nhà bảo tàng này là nơi trưng bày những đồ
cổ, thu thập được ở các nước Đông Nam Á. Nǎm 1958 người Pháp bàn giao
lại ngôi nhà này cho chính quyền cách mạng. Viện Bảo tàng Lịch sử Việt
Nam được thành lập. Sau nhiều nǎm chỉnh lý, bổ sung, ngày nay viện đã
trở thành một trung tâm vǎn hoá, nghiên cứu và giới thiệu lịch sử bằng
hiện vật quan trọng.
Trong hai tầng, hàng nghìn hiện vật được
trưng bày theo thứ tự thời gian. Gian đồ đá bày những công cụ lao động
và chiến đấu bằng đá đẽo, đá mài, chứng tích của thời kỳ "ông tổ loài
người" mới vứt bỏ lốt áo thú mà mang bộ áo con người. Chiếc rìu tay
bằng đá đẽo chế tác cách đây chừng ba bốn mươi vạn nǎm tìm thấy ở núi
Đọ (Thanh Hoá) đã chứng minh rằng Việt Nam là một trong những cái nôi
cổ sơ của loài người.

Gian
đồ đồng nổi tiếng với những chiếc trống đồng đủ kiểu đủ loại, mà tiêu
biểu nhất là trống đồng Ngọc Lũ đường bệ và thanh tú. Đã có biết bao
công trình nghiên cứu của học giả Việt Nam và thế giới về trống đồng
thông qua tìm hiểu hoa vǎn, chạm khắc, công dụng, kỹ thuật chế tạo...
Rồi còn các rìu, mũi lao, dao gǎm, giáo... bằng đồng và nhiều loại vũ
khí khác mà niên đại tương ứng với thời các vua Hùng dựng nước. Nơi đây
còn có những mũi tên đồng Cổ Loa từ thế kỷ 2 trước công nguyên, thanh
mảnh nhưng lắm gai lắm ngạnh từng khiến cho bọn xâm lược phương Bắc
khiếp sợ phải gọi là mũi tên thần.
Cũng từ đó, suốt hai nghìn
nǎm lịch sử Việt Nam là hai nghìn nǎm liên tục chống giặc ngoại xâm.
Các tấm ảnh chụp những đình, miếu, lǎng mộ, thành quách, các chân dung
danh nhân, danh tướng, các vǎn kiện, danh ngôn, các hiện vật gốc... tất
cả nói lên ý chí quật cường của dân tộc bằng tiếng nói riêng, với sức
thuyết phục riêng của chúng.
Bảo tàng lịch sử là pho sử bằng
hiện vật, đã kể lại một cách sinh động cho người tham quan hiểu biết
thêm về lịch sử giữ nước và dựng nước của người Việt Nam từ thuở ban
đầu khai sáng đến ngày ra đời nước Việt Nam Dân chủ cộng hoà nǎm 1945.
Giờ mở cửa:
Mở cửa các ngày trong tuần:
Sáng: 8:00 đến 11:30
Chiều: 13:30 đến 16:30